GUUL DARADA LEEGO: ISTARAATIJIYADDA HAWLGALKA BANOODA, DUULLAAMADA DRONE-KA IYO GUUL DARROOYINKA HAWLGALKA
MUQDISHO(GAYLAN-MEDIA) - 17-kii Oktoobar, waxaa soo baxay amar ka soo baxay xarunta guutada 1aad ee Gorgor ee Ciidanka Qalabka sida ee Soomaaliyeed (CQS), oo ay tababareen Turkiga, kaas oo lagu amray in la wareejiyo oo dib loo geeyo cutubyo ka tirsan guutadii 17aad, 18aad, 20aad, iyo 21aad. Inta badan cutubyadan waxaa lagu amray inay isugu soo baxaan xerada ciidanka ee Balidoogle oo ku taal Shabeellaha Hoose. Inkasta oo amarka uusan siin meesha saxda ah ee loo diri doono, haddana waxa uu sidoo kale faray in la diyaariyo ciidamo si degdeg ah uga jawaaba oo ay weheliyaan taageero qalab iyo sahay, oo ay ku jiraan shidaal, raashin, gaadiid, iyo rasaas.
Tobban maalmood ka dib markii la isku keenay ciidamadan, Khamiistii, Oktoobar 22, hoggaanka Ciidanka Qalabka Sida ee Soomaaliya ayaa dhammaystiray oo saxeexay amarka hawlgalka dagaal oo loo bixiyay magaca Banooda. Ujeeddadiisu waxay ahayd in la qabsado Buurhakaba ilaa Daynuunay, iyadoo laba ciidan oo waaweyn ay ka soo horjeedeen Baydhabo iyo Bali-Doogle. Waqtiga loo qoondeeyay hawlgalkan wuxuu ahaa 14 maalmood, isagoo bilaabmay Oktoobar 23-da galabnimo 5:00.
Sida lagu muujiyey dukumentiyada hawlgalka ee la saxeexday ee ay heshay Gaylan Media, istaraatiijiyada la diyaariyey waxay ka koobnayd cillado amni oo qoto dheer, la'aan sirdo, iyo qiimeyn liidata. Waxay u muuqatay wax ka badan isku day tijaabo oo kaliya ujeedkiisu ahaa in la gaaro Buurhakaba, iyadoo si weyn ugu tiirsan sareynta cirka oo aan gacanta Soomaalida ku jirin.
Xoogga Al-Shabaab ee u dhexeeya Buurhakaba iyo Baydhabo waxaa lagu qiyaasay 600 dagaalyahan, iyagoo leh awood ay ku dhigaan miinooyin iyo dabgalo. Sida ku cad dukumentiga, goobaha la aqoonsaday oo la sheegay in la calaamadeeyay sirdo cirka ah waxay muujinayaan in cutubyada sirdo ay la kulmeen kormeer amni oo aad u weyn oo ku guuldareystay inay si habboon u qiimeeyaan dhulka iyo goobta gaarka ah ka hor inta aysan ciidanku la kulmin cadowga.
Inkastoo dukumentiyada hawlgalka ay tilmaameen in dagaal la filayo inta u dhaxaysa Liibaan iyo Buurhakaba, iskuduwaha khariidadda lama siin taxadar ku filan, taasoo calaamad u ah la'aanta isuduwid buuxda oo gudaha ah oo ka dhexaysa milatariga.
Taariikh ahaan, marka dib loo eego soo gelitaanka ciidamada Itoobiya ee deegaannada Liibaan-Jameeco ilaa Buurhakaba, kani wuxuu ahaa goobta ugu weyn ee ay Midowga Maxkamadaha Islaamiga iyo dhaqdhaqaaqyada iska caabintu kula dagaalameen ciidamada Itoobiya sanadihii 2007-2008. Hadafka dagaalkaas weli waa la arkaa, deegaankuna lama tixgeliyo inuu si fudud loo maro. Si kastaba ha ahaatee, sida cutubyada milatarigu u mareen dhulkaas horraantii sanadkan ayaa weli ah mawduuc dood xooggan.
26-kii Oktoobar 2026, ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay la galeen dagaal culus Al-Shabaab tuulada Aw-Yaasiin, oo u dhow degmada Leego, saddex maalmood oo kaliya ka dib markii la billaabay amarrada hawlgalka Banooda ee dib loogu qabsanayo Buur Hakaba. Khasaaraha ka dhashay, sida dagaalku u dhacay, iyo istaraatiijiyadaha cusub ee Al-Shabaab lama qiimayn degdeg ah, dowladduna weli ma soo saarin faahfaahin.
Xogta ay heshay Gaylan Media oo ka timid askar si toos ah uga qayb-qaadatay dagaalka, marka la barbar dhigo dukumentiyada sirdoonka ee la diiwaan-geliyay 26, 27, iyo 28 Oktoobar oo ay weheliyaan amarrada hawlgalka ee Taliska Ciidanka Qaran, waxay muujinaysaa in dagaalku ahaa mid aad uga kulul sidii markii hore loo soo bandhigay oo lagu qeexay khariidadaha hawlgalka.
Weerarka waxaa lagu soo qaaday diyaarado aan duuliye lahayn oo is-miidaamiyay, gawaarida waxyaabaha qarxa laga soo buuxiyay (VBIEDs), miinooyin dhulka lagu aasay, iyo weerarro toos ah oo ay qaadeen ciidanka lugta. Waxaan sidoo kale xaqiijinay in gaadiid badan oo milateri la burburiyay ama ay qabsatay kooxdii weerartay.
Si kastaba ha ahaatee, macluumaadka aan uruurinay waxay muujinayaan kala duwanaansho weyn. Si gaar ah, cadaymaha aan uruurinay waxay muujinayaan iska horimaadyo fiiqan, laga soo bilaabo dukumentiyada qoran iyo amarrada la wadaagay ilaa markhaatiyada ay bixiyeen askartii ka qayb-qaadatay.
1. Ciidamada dowladda waxay galeen howlgal ballaaran oo ay ku lug lahaayeen cutubyo kala duwan oo lagu tababaray si heer sare ah iyo qalab milateri oo casri ah, oo loo diyaariyey dagaal weyn.
2. Weerarkii Leego wuxuu muujiyay in diyaar garowga hawlgallada iyo awoodda lagu wajahayo hanjabaadaha cusub ay u baahan yihiin qiimeyn qoto dheer, oo ka baxsan amarrada kooban ee ka soo baxa madaxda hay'adaha ammaanka.
Sidee ayuu ku dhamaaday hawlgal loogu talagalay dib u qabsashada Buur Hakaba oo sababay khasaare ba'an oo soo gaaray gaadiidka dagaalka iyo kolonyada milateriga?
2. QAABKA CIIDAMADA IYO AWOODDA HAWLGALKA
In ka badan shan askari oo ka qayb galay dagaalka oo la hadlay Gaylan Media ayaa ku raacay in ciidamada hawlgalka ay ka koobnaayeen cutubyo kala duwan, gaar ahaan:
• Laba battalion oo Gorgor ah (oo ay ku jiraan Battallionka 2aad ee Gorgor ee ka tirsan Guutada 17aad)
• Hal battalion oo Danab ah
• Cutub gaar ah oo horey loo tababaray oo ay bixisay Imaaraadka Carabta
• Cutub kale oo khibrad leh oo lagu tababaray Eritrea
• Cutubka Injineeriyada
• Iyo cutubka qoryaha culus oo isticmaalaya nidaamyada BM iyo D-30
Tani waxay muujineysaa in hawlgalku uusan ahayn dhaq-dhaqaaq milateri oo yar, laakiin uu ku lug lahaa cutubyo kala duwan oo ay taageerayaan awood dagaal oo weyn iyo taageero madaafiic.
Dhanka kale, amarkii hawlgalka ee taliyaha SNA, oo taariikhdu ahayd Oktoobar 22, 2026, ayaa Banooda ku tilmaamay hawlgal weyn oo soconaya 14 maalmood kaas oo loogu talagalay dib u qabsashada Buur Hakaba iyo furitaanka waddooyinka sahayda ee muhiimka ah. Tani waxay ka dhigeysaa mid lagama maarmaan ah inaan la kala saarin khasaaraha ka soo gaaray Leego iyo xaaladda guud iyo ujeedada ugu dambeysa ee ololaha.
3. SIDA UU KU DHACAY WEERARKA
Mid ka mid ah askartii ka qayb qaadatay dagaalka ayaa sheegay in diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee isqarxiyay ay ahaayeen sababaha ugu waaweyn ee khasaaraha culus ee soo gaaray ciidanka. Askari ayaa ka warbixiyay:
"Diyaarado isqarxiyay oo aan duuliyaha lahayn ayay nagu soo rideen. Waxay nagu soo rideen qiyaastii 60 ka mid ah. Gaadiidkii waxay ku socdeen si toos ah, mid kasta oo ku dhufanaya halkii loo diray. Kadib waxay nagu soo rideen gaadiid isqarxiyay iyo walxaha qarxa ee dadka lagu xiray. Waxay nagu soo rideen gaari nooca 'pickup' ah oo dhabarka ka yimid, waxaana bartamaha nagu soo rideen miinooyin, gaadiidka lagu rakibay walxaha qarxa, iyo isqarxiyayaal. Jidka wuxuu noqday goob miinooyin ah oo xiran oo ay ku dul-dul-dhaceen ciidanka iyo gaadiidka, taasoo ka dhigtay mid aan suurtogal ahayn in la dagaallamo iyadoo ciidamada cadawga ay ka soo galeen saddexda jiho." Sida uu sheegay mid ka mid ah askarta.
Askari ayaa xusay in dhulka dagaalka uu aad u cufan yahay geedo iyo dabool dabiici ah, taasoo xaddidaysay dhaqdhaqaaqa gaadiidka dagaalka iyo u oggolaatay dagaalyahanada Al-Shabaab, oo horayba uga qotay goobta, inay qabsadaan gaadiidkan.
Sida laga soo xigtay ilo ka tirsan Gaylan Media oo ku sugan taliyaha milatariga ee hoggaaminayay hawlgalka, galabtii maalintii dagaalka, waxay heleen amarro xaqiijinaya in jidka uu nadiif yahay iyo in duqeymo cirka ah ay burburiyeen gaadiid ay ku rarnayd walxaha qarxa oo ay weheliyaan goob la tuhunsan yahay oo Al-Shabaab ay ku leedahay goobtaas. Si kastaba ha ahaatee, waxaa markii dambe la ogaaday in la adeegsaday khiyaano diyaaradeed; duqeymihii cirka, oo la sheegay in ay fuliyeen diyaaradaha F-16, ayaa ku dhacay bartilmaameed khaldan oo la dhigay gaadiid la mid ah ama been abuur ah.
Laga soo bilaabo bilowgii weerarkii, diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, bambooyinka gaadiidka, iyo gantaalada gacanta lagu rido ayaa si isku mar abuuray jawi fowdo ah oo curyaamiyay awooddii milatariga ee amarrada, xakamaynta, iyo dib u habaynta. Saraakiil qaar ayaa ka tageen safka hore, isku-dubbaridkii hawlgalkuna wuu burburay.
Qodob ay isla garteen saraakiisha iyo askarta ay wareysteen Gaylan Media ayaa ah in khasaaraha aysan ka dhalan hal weerar, balse ay ka yimaadeen weeraro isku xigta oo isku mar ah oo ay weheliyaan burbur dhamaystiran oo ku yimid silsiladaha amarrada.
4. DIYAARADAHA IS-DILKA AH: LABA TIRSI OO IS-KHILAASAN
Mid ka mid ah macluumaadka ugu xasaasisan ee ku jira warbixinnada aan helnay ayaa ku saabsan tirada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee la isticmaalay. Halka askari goobjoog ah uu sheegay in Al-Shabaab ay soo saartay qiyaastii 60 diyaaradood oo is-dil ah, dukumenti sirdo ah oo taariikhdu tahay Oktoobar 26 ayaa diiwaangelisay 13 diyaaradood oo ah nooca fudud ee qaada bambooyinka.
Dukumentiyada ayaa sidoo kale xaqiijinaya in gaadiidka iyo fariisimaha taliska si toos ah loo bartilmaameedsaday, taasoo keentay dhimasho iyo dhaawac.
5. GAADIIDKA LA WAAYEY: 62 GAADIID IYO 20 KALA BADBAADAY
Qaar ka mid ah ka qaybgalayaasha dagaalka ayaa sheegay in gaadiidkoodu ka koobnaa 62 gaadiid, kuwaas oo qiyaastii 26 ka mid ah la helay ka dib weerarka, halka inta soo hartayna la burburiyay, la waayey, ama lagu soo daayay goobta, sida ay muujinayaan diiwaannada SNA-da oo aanu dib u eegnay.
Waxaa ka mid ahaa gaadiidkii la waayey:
• 3 gaadiidka nooca Toyota Landcruiser ee qaada waxyaabaha
• 3 gaadiidka culus ee nooca Kamaz
• Jiidayaasha farsamada milatariga
• Mid ka mid ah gaadiidka Kirpi ee la duubay oo ay Turkigu ugu deeqeen Soomaaliya
• Gaadiidka C-artom oo ay isticmaalaan saraakiisha milatariga
• 2 gaadiid oo dheeraad ah (kuwaas oo u dhigma waxa Al-Shabaab ay ku soo bandhigtay dacaayadda)
Dhanka kale, dowladda ayaa bayaan saxaafadeed oo ay soo saartay maalintii ka dambaysay dagaalka ku qiratay in gaadiidka dagaalka milatariga ay soo gaareen khasaare iyadoo aan la sheegin tiradooda, iyadoo xooga saareysay in la dilay xubno badan oo ka tirsan Al-Shabaab.
Laba ka mid ah gaadiidka ay Al-Shabaab qabsatay ayaa dibedda lagu burburiyay duqeymo, oo ay ku jirto gaariga Kirpi ee la duubay, sida lagu arkay muuqaallo lagu faafiyay baraha bulshada.
6. ARRINTA GAADIIDKA RAASHINKA EE IYO GOOSASHADA CIIDAMADA
Diiwaannada la duubay iyo askarta ka qayb galayba waxay qireen in, marka laga reebo cadaadiska culus ee dagaalka, cutubyada milatariga ay kala go’een oo ay iska go’doonsanaayeen. Tani waxay ku qasabtay cutubyo qaar inay dib uga gurtaan iyagoo aan siinin taageero ciidamo kale oo dagaalamaya. Hal gaadiid oo raashinka qaada ayaa lagu qarxiyay diyaarad aan duuliye lahayn meel fog oo ka baxsan goobta dagaalka, taasoo muujineysa in hawada hawlgalka ay la socdeen oo ay ka faa'iideysteen Al-Shabaab.
Goobjooge ayaa sheegay in gaadiidka nooca Landcruiser ee wax qaada oo gaaray meel u dhow Leego uu rogmaday, ciidankuna ay ka tageen, ka dibna ay goobtaas yimaadeen kooxdii weerartay.
7. MAXAA LAGU ARKEY WARBIXINTII?
Warbixinnada taariikhaha kala ah Oktoobar 26, 27, iyo 28 waxay soo bandhigeen saddex marxaladood oo muhiim ah:
Marxaladda Koowaad – Oktoobar 26: Dagaalka iyo Khasaaraha
Warbixinnada waxay xaqiijiyeen in dagaal xooggan uu ka dhacay Aw-Yaasiin, kaas oo ay ku lug lahaayeen duqeymo diyaaradeed oo aan lahayn duuliye, iyadoo la xusay 13 diyaaradood, dhimasho, iyo dhaawac, oo ay ku jiraan sarkaal sare oo ka mid ahaa kuwii dhintay. Warbixinta ayaa sidoo kale soo bandhigtay eedeymo ku saabsan halka ay ka yimaadeen diyaaradahaas iyo sida ay dalka u soo galeen, iyadoo lagu dooday inay ka yimaadeen goobo kala duwan oo dibadda ah; si kastaba ha ahaatee, eedeymahan ma haystaan xaqiijin madax-bannaan.
Marxaladda Labaad – Oktoobar 27: Xaaladda Garoonka Dagaalka
Dokumentiga xigay wuxuu sheegay in Al-Shabaab ay dib ugu soo laabteen aaga dagaalka ka dib markii ay isaga baxeen ciidamada dowladda. Waxay sidoo kale xaqiijisay in hub iyo rasaas laga qaatay goobta dagaalka.
Marxaladda Saddexaad – Oktoobar 28: Dib-u-habeynta Ciidamada
Warbixinta Oktoobar 28 waxay xustay in ciidamadii ka soo baxay Buur Hakaba dib loogu soo ururiyay saldhig milateri, halkaas oo ay ka dhacday dib-u-habeyn iyo diyaar garowga marxaladda xigta ee howlaha.
Marka la isku daro, saddexda dukumenti ee kala duwan waxay muujinayaan in dagaalku uu yeeshay cawaaqib ka baxsan maalintii weerarka, taasoo keentay dib-u-eegis qasab ah oo lagu sameeyo diyaar-garowga ciidamada.
8. SARAAQILDA LA XIRAY!
Maalmo ka dib howlgalada, saraakiil ka tirsan maxkamadda ciidamada iyo hoggaanka ciidamada ayaa u safray Balidoogle iyo goobaha ay ciidamada dib ugu soo urureen. Waxaa lagu jeediyay khudbado lagu sheegay in wadamada shisheeye ee aan la magacaabin ay door ka ciyaareen dagaalka.
Isla habeenkaas, Waaxda Sarkaannimada Ciidamada ama Hangas, ayaa wareystay saraakiil ciidan oo kala duwan, iyagoo u gudbiyay Muqdisho. Saraakiil qaar ayaa loo xiray eedeymo ku saabsan ku guuldareysiga inay fuliyaan howlgalkii qorshaysnaa iyo dayacaad ku aaddan hubkii lumay.
9. QORSHEHII BANOODA: RAJOOYINKA VS. XAQIIQADA
Amarada howlgalada ee SNA oo taariikhdu ahayd Oktoobar 22, 2026, waxay ku qeexeen Banooda inay tahay howgal lagu soo celinayo Buur Hakaba iyo dib loogu soo celinayo waddooyinka muhiimka ah ee gaadiidka. Qorshaha howlgalka ee 8 bog ah wuxuu muujiyay in la diyaariyay ciidamo kala duwan, taageero madaafiic, iyo sahay. Si kastaba ha ahaatee, ugu dambeyntii wuxuu keenay niyad-jab ciidanka, burburinta gaadiidka dagaalka, qaxitaan ballaaran, khasaare, iyo dad lumay.
10. DIB-U-EEGIS AMAANKA: SU'AALO 5 AH!
1. Farqiga Istaraatiijiyadeed: Waxaa cad inuu jiray farqiga weyn ee u dhexeeya qorshaha iyo xaaladda dhabta ah. Haddii howlgalku uu lahaa qorshe weyn, maxay khasaaraha u ahaayeen kuwo aad u xun?
2. Awoodda Cadowga & Diyaaradaha aan Duuliyaha Laheyn: Maxaa laga ogaa awoodda cadowga iyo diyaaradaha is-qarxinta? Dukumentiga sarkaannimada ee Oktoobar 26 wuxuu sheegay 13 diyaaradood, halka ay ciidammadu u sheegeen Gaylan Media inay ka badan yihiin 20, qorshaha howlgalkuna wuu ka reebay gabi ahaanba. Farqigan wuxuu u baahan yahay sharaxaad.
3. Xisaabinta Khasaaraha Gaadiidka: Sidee loo qiimeeyay khasaaraha gaadiidka? Markii hore, 75 askari oo dhintay ayaa loo gudbiyay Madaxweynaha, iyadoo ay weheliyaan 62 gaadiid oo ka tirsanaa kolonyada, kuwaas oo la sheegay in 20 la soo celiyay, 33 la burburiyay, kuwa kalena la qabsaday. Waxaa loo baahan yahay hal diiwaan oo rasmi ah oo hufan.
4. Sababta Dib-u-noqoshada: Dib-u-noqoshada ma ahayn mid u eg dhaqaaq milateri oo nidaamsan si loo ilaaliyo ciidanka; taa bedelkeed, waxay ahayd qaxitaan aan nidaamsanayn, iyadoo qaar ka mid ah ciidanka weli la raadinayo halka kuwa kalena ay dib ugu soo noqdeen saldhigga Balidoogle. Sida ay tani u dhacday iyo khasaaraha ay sababtay waa in la baaro.
5. Jawaabta Hoggaanka Kadib Dagaalka: Warbaahinta Gaylan waxay ogaatay in dabayaaqadii Oktoobar, sirdoonka milatarigu uu su'aalo weydiiyay oo xabsiga dhigay saraakiil sare oo hoggaaminaysay hawlgalkaas. Si kastaba ha ahaatee, ma qanciyaan ciqaabta ama xabsiga oo keliya baahida loo qabo baaritaan dhammaystiran?
11. GUNAANAD
Dagaalkii Leego wuxuu noqday dhacdo bixisa casharro ka baxsan tirada dadka dhintay iyo gaadiidka burburay. Waxay muujisay muhiimadda weyn ee sirdoonka, diyaarinta ciidanka, mas'uuliyadda hoggaanka, iyo fahamka hubka cusub ee soo baxaya.
Waxay muujisay xaqiiqda ah in dib u qabsashada dhulka ay ku xiran tahay wax ka badan tirada ciidanka iyo qalabka, waxay u baahan tahay istaraatijiyad wanaagsan, xog sax ah, iyo qiimeyn joogto ah.
Jabhadda Jameeco-Leego waxay ahayd hal dagaal, laakiin su'aalaha ka soo baxay Leego waxay saameeyaan amniga mustaqbalka koonfurta Soomaaliya, gaar ahaan xilliga ay ciidamada shisheeye diyaarinayaan inay baxaan.
Maxaa wadada ah oo ay qaadanayaan hoggaanka Soomaaliyeed hadda?
Faallooyinka (0)
Soo gal si aad uga qaybqaadato wadahadalka.